फन्ट डाउनलोड
सि.आर.आइको संक्षिप्त परिचयनेपाली सेवाको संक्षिप्त परिचयसम्पर्कका लागि

चेतनाथ आचार्य

चिनियाँ विवाह समारोह
बाँकी>>
लेख
  • चिनियाँ नजरमा नेपाल

  • नेपालको उत्तरतर्फ १ हजार ४१४ किलोमिटर सीमा चीनको स्वायत्त प्रदेश तिब्बतसँग जोडिन्छ। छिमेकी मुलुकमध्ये चीनसँग नेपालको सम्बन्ध अत्यन्त सुमधुर र घनिष्ठ छ। अर्को छिमेकी भारतसँग जस्तो चीनसँग नेपालको कहिल्यै सम्बन्धमा उतारचढाव आएको छैन। मञ्जुश्री, फासियान, हुएनसान, बुद्धभद्र, पद्मसम्भव, भृकुटी, अरनिको जस्ता व्यक्तिले सुरु गरेका दुई देशबीचको सम्बन्ध एक्साइसौं शताब्दीको दुई दशक बित्दा नयाँ उचाइमा पुगेको छ।
  • नयाँ वर्षमा सीको सन्देश

  • जनताका पीडा र दुःख बुझ्ने व्यक्ति मात्र नेता हुन्छ भन्ने चिनियाँ भनाइ छ। नेपालमा संघीयताको कार्यान्वयसँगै स्थानीय तहले लागू गरेका जथाभावी करले जनतालाई दिक्क बनाएको छ। चीनमा पनि कर बढी भयो भन्ने जनगुनासो सरकारले सुनेको छ। सन् २०१९ मार्चमा राष्ट्रिय जनकंग्रेसले पारित गरेको कर कटौती ऐनअनुसार चीनले सन् २०१९ मा मात्र २० खर्ब चिनियाँ युआनभन्दा बढी कर कटौती गरेको छ। कर लाग्ने व्यक्तिगत आयको न्यूनतम मापदण्ड पनि बढाएको छ।
  • माओको मान्यता

  • लामो समय चिनियाँ कम्युनिस्ट पार्टीका अध्यक्ष रहेका माओ चतुङको १९७६ सेप्टेम्बर ९ मा देहान्त भयो। त्यसपछि चिनियाँ कम्युनिस्ट पार्टीले अध्यक्ष पद हटायो र महासचिवलाई पार्टीको सर्वाधिक शक्तिशाली बनायो। अध्यक्ष पद सदाका लागि माओलाई नै अर्पण गरियो। अहिले पनि माओलाई सम्मानसाथ 'चेयरम्यान माओ' भनेर सम्बोधन गरिन्छ।

  • मकाउ समृद्धिको शिक्षा

  • चीनको दक्षिण रहेको सानो र सुन्दर टापु नै मकाउ हो। यसको क्षेत्रफल पहिले ३२.९ वर्गकिलोमिटर थियो। तर चीनले सन् २०१५ मा यसको क्षेत्र विस्तार गरेर ८५ वर्ग किलोमिटर बनाएको छ। जहाँको जनसंख्या ६ लाख ६७ हजार ४ सय छ। यो विश्वकै अत्यधिक जनघनत्व भएको क्षेत्र पनि हो। प्रतिवर्ग किलोमिटर क्षेत्रमा २१ हजार ३ सय ४० मानिस बसोबास गर्ने मकाउमा ८८ प्रतिशतभन्दा बढी हान जातिका चिनियाँ छन्।

  • अमेरिकाप्रति चीनको आपत्ति

  • सिनच्याङको धार्मिक तथा मानव अधिकारसम्बन्धी मुद्दामा अमेरिकाले दोहोरो मापदण्ड अपनाएको चीनको आरोप छ। सन् १९९० देखि २०१६ सम्ममा हजारभन्दा बढी पटक आतंकवादी आक्रमण भोगेको आफ्नो प्रदेश सिनच्याङमा शान्ति तथा स्थिरताका लागि चीनले व्यावसायिक शिक्षा प्रणाली लागू गरेको छ। बेरोजगार युवालाई आवास सुविधासहित दिइएको व्यावसायिक शिक्षाले सीप विकास गरी स्वरोजगार बन्न सहयोग पु¥याएको छ।
  • के सिक्ने चीनबाट ?

  • चीनले नेपालबाट चार प्रकारका व्यक्तिलाई तालिम, प्रशिक्षण, अवलोकन तथा अन्तरक्रियाका नाममा चीन भ्रमण गराइरहेको छ। जसअन्तर्गत पहिलो श्रेणीमा नेपालका राजनीतिक दलका नेता/कार्यकर्ता छन्। त्यसमा पनि विशेषगरी पूर्वएमाले र पूर्वमाओवादी दलका नेता तथा कार्यकर्तालाई प्राथमिकता दिइएको छ। यदाकदा नेपाली कांग्रेसका नेता तथा कार्यकर्तालाई पनि चीनले भ्रमणमा बोलाउने गरेको छ।
  • नेपाल भ्रमण वर्षको आधार

  • नेपालमा पनि चिनियाँ पर्यटक नै सबैभन्दा धेरै खर्च गर्नेमा पर्छन्। सन् २०१० मा नेपाल राष्ट्र बैकले सार्वजनिक गरेको तथ्यांकअनुसार नेपाल भ्रमण गर्ने चिनियाँ पर्यटकले दैनिक सरदर ८० अमेरिकी डलर खर्च गर्छन्। अन्य देशका पर्यटकले भने ४३ डलर मात्र खर्च गर्ने गरेको तथ्यांकमा उल्लेख छ।
  • किन कडा बोल्छन् चिनिया राष्ट्रपति ?

  • अमेरिकाले चीनलाई अप्ठ्यारो बनाउने र चीनलाई आघात पुर्‍याउने कार्यका लागि चीनका छिमेकी मुलुकहरूलाई प्रयोग गर्दै आएको छ। दक्षिण कोरियामा स्थापित मिसायल प्रतिरक्षा प्रणाली 'थाड' चीन लक्षित हो भनेर चीनले बारम्बार भन्दै आएको छ। अमेरिकाले औपचारिकरूपमा चीनकै भूभाग मानेको ताइवानलाई हतियार बेचेर चीनलाई अस्थिर बनाउन खोजेको छ। दक्षिण चीन सागरमा अमेरिकी युद्धपोत जहाजहरू बारम्बार चिनिया अधीन क्षेत्रभित्र प्रवेश गर्ने गरेका छन्। तिब्बत र सीनचियाङलाई अस्थिर बनाउन पनि अमेरिका दिन/रात लागेको छ।
  • बिआरआई कि आइपिएस ?

  • नेपालका परराष्ट्रमन्त्री र प्रधानमन्त्रीले नेपाल आइपिएसमा सहभागी नहुने, तर एमसिसीको सहयोग ग्रहण गर्ने भन्दै एमसिसीसँग आइपिएसको कुनै सम्बन्ध नरहेको तर्क गरिरहेका छन्। यथार्थ कुराचाहिँ एमसिसी आइपिएसकै एक अंश हो। नेपालमा यसलाई प्रवेश गराउनुको मुख्य उद्देश्य चीनले अगाडि सारेको 'बिआरआई'लाई अवरोध गर्नु हो।
  • पर्खाल भत्काउने चीनको उद्घोष

  • खुलापन नै वर्तमान चीनको प्रतीक हो भन्दै चीनले अब पर्खाल बनाउने होइन पर्खाल भत्काउने उद्घोष पनि गरे। अमेरिकाले अवलम्बन गरेको व्यापारिक संरक्षणवाद र सिन्डिकेटका विरुद्ध चीनले दरिलो अडान लिने पनि उनले बताए। व्यापारिक संरक्षणवाद र एकपक्षीयवाद बढ्दै गएर विश्वको भूमण्डलीकरणका सामु चुनौती देखापरेको र विश्व अर्थतन्त्रको विकासका बाधासँग अन्तर्राष्ट्रिय समाज जुधिरहेको भन्दै अमेरिकालाई चुनौती पनि दिएका छन्। चीनको विकासलाई रोक्ने अमेरिकी नीतिप्रति कटाक्ष गर्दै उनले भने– बाढी र चट्टानसँग पौँठेजोरी खेल्दै बग्ने नदीलाई कुनै पनि शक्तिले रोक्न सक्दैन।

    बाँकी>>